بيولوژي آب هاي عميق
بيولوژي آب هاي عميق[1]
درياي عميق [2]يعني بخشي از محيط دريا که در زير محدوده نفوذ نور موثر براي فتوسنتز فيتوپلا نکتون ها در اقيانوس باز، وجود دارد و عميق تر از عمق فلات قارهاست ( بيشتر از200 متر ). قسمت بالايي آن، مقدار کمي نور دريافت مي کند و ناحيه ي نيمه روشن[3] ناميده مي شود. ناحيه نيمه روشن، ناحيه اي عبوري ( انتقالي ) است ( شکل 1-4 ). تمام نواحي زير آن کاملا تاريک است که به آن ناحيه بدون نور[4] گويند و مخالف ناحبه نوراني[5] مي باشد. در اين ناحيه توليدات اوليه اتفاق مي افتند. در آب هاي استوايي منطقه شروع ناحيه بدون نور، از عمق بيشتري يعني 600 متر شروع مي شود، در حالي که در آب هاي معتدله، از آب هاي کم عمق تري يعني 100 متر شروع مي گردد .
ما درياي عميق را مي توانيم به دو منطقه تقسيم نماييم 1) بنتيک[6] ( کف دريا ) 2) پلاژيک[7] که با آب هاي باز در ارتباط است. از آنجايي که محيط فيزيکي بين اين دو متفاوت است، داراي موجودات متفاوتي نيز هستند. ما اطلاعات بيشتري در مورد فون هاي بنتيک داريم تا فون هاي پلاژيک. فون هاي بنتيک را مي توانيم به 1- آن هايي که مناطق عميق و ژرف[8] را در شيب قاره اشغال کرده اند و 2- آن هايي که در منطقه مغاکي يا ابيسال[9] زندگي مي کنند که بيشتر کف درياي عميق را ايجاد کرده اند، تقسيم کرد . حيوانات درون گودال ها، در منطقه مجزايي(Altra abyssal)[10] زندگي مي کنند، ولي در مورد اين ها اطلاعات کمي در دست است.
در تقسيم بندي پلاژيک، يک منطقه فوقاني درست در زير ناحيه نوراني وجود دارد که حاوي حيواناتي است که مهاجرت هاي عمودي در ناحيه روشن در شب انجام مي دهند. به اين منطقه معمولا مزوپلاژيک[11] مي گويند (همانTwilight يا Dysphotic ). اين ناحيه حاوي گونه هايي از حيوانات با چشم هاي گسترش يافته و انواعي از ارگان هاي نوراني است .
ماهيان غالب در اين جا سياهند و سخت پوستان قرمز مي باشند. اين ناحيه تا حد 700 تا 1000 متر ادامه مي يابد و در اين حين شفافيت ها، منطقه و فاکتورهاي متنوعي اثر دارند. در زير مزوپلاژيک ايجاد نواحي پلاژيکي که مورد قبول همگان باشد، مشکل است. ناحيه بين پايين تر از حد مزوپلاژيک و بالاتر از گودال ها (6000 متر) را مي توان به دو ناحيه تقسيم کرد، ناحيه بالايي بتي پلاژيک[12] وپايين آن ابيسال پلاژيک[13] ناميده مي شود. حدفاصل بين اين دو ناحيه مشخص نيست و اين نواحي نيز توسط تعداد کمي از اين کونه ها مشخص مي شوند، اين تعداد کمتر از منطقه مزوپلاژيک است. موجودات داراي رنگ سفيد يا آبي رنگ اند. چشم هاي آنان کاهش يافته و اندام ها يبيولومينست نيز تقليل يافته است. مناطق باز ترانشه[14] معمولا ناميده مي شوند، اطلاعات ما باز از اين مناطق ناچيز است ( جدول1-4 ).
جدول 4- مناطق مختلف درياي عميق
|
نور |
ناحيه پلاژيک |
محدوده عمقي(متر) |
ناحيه بنتيک |
محدوده عمقي(متر) |
|
وجود نور(ناحيه روشن) |
اپي پلاژيک |
200-0 |
فلات قاره |
200-0 |
|
وجود نور(ناحيه روشن) فقدان نور(ناحيه تاريک) |
مزوپلاژيک بتي پلاژيک |
(؟)1000-200 (؟)4000-1000(؟) |
بنتيال |
(؟)4000-200 |
|
|
ابيسال پلاژيک |
(؟)6000-4000 |
ابيسال |
(؟)6000-4000 |
|
|
|
|
|
|
|
|
هادال پلاژيک |
(؟)10000-6000 |
هادال |
10000-6000 |
[1] - deep sea biology
[2]- deep sea
[3]- dysphotic
[4]- aphotic zone
[5]- light,photic zone
[6]- benthic
[7]- pelagic
[8]- bathyal
[9] - abyssal
[10]- hadal
[11]- mesoplagic
[12]- Bathy pelagic
[13] - Abyssal pelagic
[14] - Hadal pelagic
ِسمِ اللهِ الرَحمنِ الرَحیم … رَبِّ اشرَح لی صَدری …ویَسِّرلی امری …واحلُل عُقدَه مِن لِسانی یَفقَهوا قَولی …خدایا گره از ذهنم بگشا تا انچه از تو در دل دارم به قلم در این بوم دراورم.
