قليائيت در واقع ظرفيت آب جهت خنثي سازي اسيد ها تا يکph خاص 4.3يا8.3مي باشد . که ناشي از حضور کربنات و بي کربنات و هيدروکسيد وسيليکات ها و فسفات ها در آب هاست و بر حسب ميلي گرم بر ليتربيان ميشود .OHموجود به صورت هيدرکييد هاي ca,mg,naمي باشد. قليائيت کل ميزان اسيدي است که لازم است تا phآب به  4.3 برسد .

در تعبيري ديگر وجود يون هاي کربنات در آب را قليائيت مي گويند. قليائيت ارتباط نزديکي با سختي دارد.چنانچه آنيون هاي تشکيل دهنده سختي آب از نوع کربنات   يا بي کربنات مي باشد يا به عبارتي سختي از نوع کربنات مي باشد ، متناسب با ميزان سختي آب قليائيت مشابه حاصل مي شود. لذا با کاهش يا افزايش سختي ميزان قليائيت آب نيز تغير مي کند . بهترين مثال آب هاي حاوي سنگ هاي آهکي مي باشد، ولي چنانچه عامل تشکيل دهنده سختي آب  ازنوع غير کربناتي باشد ، هيچ گونه ارتباط و تشابهي بين سختي و قليائيت وجود ندارد، به عنوان مثال ميتوان از آب هاي حاوي مقادير بالاي سولفات کلسيم نام برد که علي رغم سختي زياد فاقد قليائيت مي باشد.

از آنجا که اغلب خاک هاي ايران از نوع آهکي مي باشند ، بنابراين سختي آب ها از نوع کربنات و در نتيجه ميزان قليائيت مترادف با سختي مي باشد. از اين رو اغلب افراد ميزان قليائيت را سختي آب مي ذانند اين در حالي است که در استخرهاي پرورش ماهي  بايد کارشناسان تنها از طريق تجزيه آب تامين کننده استخر ، اطمينان لازم را بدست آورد.

زيرا در پاره اي از موارد ممکن است هيچ گونه ارتباطي بين اين دو وجود نداشته باشد . قليائيت از عوامل مهم نگهداري دي اکسيد کربن در آب ها مي باشد . لذا در پرورش ماهي قليائيت آب نبايد از حد معيني بالا رود چون باعث افزايش دي اکسيد کربن آب ودر نتيجه بروز استرس در ماهبان مي شود . تعيين مقدار قليائيت بسيار مهم است و بايد مقدارش مشخس باشد تا در پروسه انعقاد اثر آن در نظر گرفته شود . بالا بودن قليائيت آب آشاميدني باعث نگراني فيزيولوژيکي در انسان ميشود.